HomeHet PlanVraag en AntwoordHet OntwerpVergelijkingNieuwsWie zijn WijContact

Blog

Renovatie is de trend voor grote stadions

12-10

"Veel clubs betrekken een nieuw stadion, dus moeten wij dat ook doen". Dat was ongeveer de strekking van de argumentatie om als Feyenoord zijnde ook voor een nieuw stadion te kiezen een paar jaar terug. Clubs als AA Gent, Bayern, Arsenal en ook Ajax hebben deze keuze gemaakt en dat heeft ze zeker geholpen om succesvol te zijn. Echter zijn nu de ècht grote clubs aan zet: Barcelona, Liverpool, Real Madrid. Allen kiezen ze nu (2016) voor renovatie van hun stadion. Is renovatie een trend aan het worden?

Een te klein jasje

Ten eerste: Er zijn grote verschillen tussen de clubs in de bovengenoemde voorbeelden. De clubs die voor nieuwbouw kozen hebben goede argumentatie in handen waarom ze niet voor renovatie of uitbreiding van hun huidige stadion kozen: Het stadion (of het gebied eromheen) was dermate klein dat een renovatie niet de nodige capaciteit kon bieden. Bij al deze clubs is de stadioncapaciteit ongeveer verdubbelt ten opzichte van hun vorige stadion.
Vooral Bayern en Ajax springen eruit. Beide clubs hebben dankzij een nieuw stadion een stabiele plaats in de top van hun competities kunnen bemachtigen. Maar bij beide clubs was dit ook noodzaak: Waar voor het millennium geld niet zo'n grote rol speelde wordt dit alsmaar belangrijker. Beide clubs hebben daar goed op ingespeeld, want door de successen van deze clubs puilden hun kleine stadions uit en was het bouwen van een nieuw stadion met een grote capaciteit (50.000+) verantwoord. Nieuwbouw was dus een logische keuze.

Gematst door de gemeente

Zijspoor: Het financieren van een (ver)nieuw(d) stadion is een complexe zaak, waarbij de hulp van de gemeente essentieel is. In het geval van de Arena heeft de gemeente bijna het hele stadion betaald en dit verantwoord richting de EU en Den Haag door de parkeergarage eronder als kostenpost en aanjager aan te dragen, een slimme truc. In België probeert de ontwikkelaar van de Arena deze truc te herhalen voor het nationale stadion, maar dat lukt niet meer. Hetzelfde geldt voor AA Gent, deze club heeft een nieuw stadion en de omzet is meer dan verdubbeld. Maar ook in het geval van AA Gent is het stadion (à 76 miljoen, cap: 20.000) geheel mogelijk gemaakt door garantstellingen en financiering van de gemeente.

Deze stadions konden waarschijnlijk niet gerealiseerd worden zonder substantiële inbreng van de gemeentes.

Het jasje past, maar mag moderner

Er vindt nu een wending plaats in stadionland. Clubs als Barcelona, Liverpool en Real Madrid hebben reeds een groot stadion wat vaak uitverkocht is. Het jasje past en sluit perfect aan op het verzorgingsgebied, echter lopen de stadions van deze clubs tegen exploitatie-limieten aan. Bij al deze clubs wordt de afweging gemaakt om te kiezen tussen nieuwbouw en renovatie. Echter, bij nieuwbouw moeten er tribunes en ringen gebouwd worden om weer 50.000+ man te kunnen huisvesten (met bijbehorende kosten), in het geval van renovatie staan deze tribunes er al en dient er alleen een kwaliteitsimpuls plaats te vinden. Daarom kiezen deze clubs er ook voor om hun stadion te moderniseren: De infrastructuur is er al, de capaciteit is er al en het stadion zelf draagt historische waarde met zich mee. Er hoeft geen nieuw icoon gemaakt te worden, het is er al.

Neem Camp Nou: Het is een icoon, en het is één van de redenen om naar Barcelona te gaan. In het geval van Camp Nou de overweging gemaakt om een nieuw stadion te bouwen, de kosten om hetzelfde programma te projecteren als bij de modernisatie van dit prachtige stadion en het gebied bedragen 1 tot 1,5 miljard euro. Barcelona is een rijke club, maar de keuze is hier begrijpelijk. De basis is goed, dus daar wordt op uitgebreid.

Dus wat moet Feyenoord doen?

Feyenoord is ondertussen een aantal maanden bezig met Feyenoord City. Of eigenlijk: De ontwikkelaars van Feyenoord City zijn al een aantal maanden bezig een plan te ontwikkelen voor het hele gebied, wat complementair kan werken aan een stadion aan de Maas, maar ook voor een stadion in de driehoek. Feyenoord heeft dat maar te volgen, want na de vorige plannen is Feyenoord niet meer in leidend in dit project en hangt het lot af van de ontwikkelaars. Ook de gemeente wil graag de stadionpark plannen eindelijk eens realiseren.

Het is een prachtige locatie daar aan de Maas om een nieuw stadion te bouwen. Het zal dan ook zeker een icoon opleveren als dit allemaal financierbaar blijkt. Alleen het prijskaartje is even slikken: ongeveer 200 miljoen voor het verkrijgen van de locatie en nog eens 3 à 400 miljoen voor het bouwen van een stadion half in het water. De grote vraag is hoe Feyenoord dat moet gaan financieren of in welke mate de gemeente hier gaat bijspringen om dit mogelijk te maken? En nog belangrijker: Wat houdt Feyenoord dan onder de streep over? Is dat nog steeds de gehoopte verdubbeling van de omzet (die met het plan van Red De Kuip mogelijk is) en op welke termijn is dit dan haalbaar?

Voor datzelfde bedrag bouwt Barcelona Camp Nou om tot een miljoenenfabriek met een omzet die viermaal de omzet van Feyenoord City in zijn geheel wenst. In Barcelona bouwen ze een huls om het al reeds grote stadion en herzien de stoelindeling zodat dat weer aansluit op de huidige maatstaven. Dat klinkt bekend.... Want dat is precies wat RedDeKuip voor ogen heeft met De Kuip, maar wat ook is opgepikt in kleinere schaal met het Polman Stadion (zie: van Bouwput naar voetbaltempel) of de renovatie- en uitbreidingsplannen voor de Arena.

Datzelfde gaan ze doen in Madrid, Liverpool en er zullen zeker andere clubs met een heel groot en iconisch stadion volgen. Ook de Arena gaat verbouwen en voor ongeveer 60 miljoen euro bouwen ze eenzelfde huls om het stadion heen zodat de commerciële vierkante meters toenemen tot 76.000m2. Het is eigenlijk een bekend recept voor een succesvol stadion voor de toekomst, vierkante meters achter de tribunes = inkomsten. Dat recept passen ze nu overal toe, zelfs bij vrij nieuwe stadions. Dat is ook deels het plan van RedDeKuip: 100.000 vierkante meter commerciële ruimte toevoegen binnen het bestaande grondgebied.


Conclusie: De Kuip is niet uit zijn jasje gegroeid, het heeft alleen een modernisatie nodig om Europees gezien weer een van de beste stadions te zijn, niet alleen het meest sfeervolle stadion.

De vraag is dus in hoeverre de gemeente wil en kan bijdragen in het stadion aan de Maas, want zonder zonder de financiële steun van de gemeente lijkt het fundament voor een nieuw op drijfzand te rusten. Daarnaast kan je je afvragen, is dit allemaal nodig? Want nog steeds blijft de vraag open staan: Is een (renovatie van het) stadion in de driehoek niet veel beter voor Feyenoord?

Ps: één van de voordelen is dat binnen de regelgeving overhangende ringen alleen nog bij een bestaand stadion mogen, bij een nieuw stadion mag dat niet meer, dus de kuipsfeer komt dan nooit meer terug! En juist die beelden zwerven de wereld rond (video)!


Wij danken:

  • Jana & fr12 voor de foto's van de huidige Kuip.
  • Robin voor het ontwikkelen van de website.
  • DPI voor de impressies van de vernieuwde Kuip.